59 książek, które wspierają rozwój Dziecka

---

– rekomendacje psycholożek dla Rodziców i Opiekunów

Jak wybrać książki, które naprawdę wspierają Dziecko – nie tylko bawią, ale pomagają zrozumieć emocje, budować pewność siebie i relacje rówieśnicze, a także pomagają radzić sobie w trudnych momentach? Psycholożki Aleksandra Mikuła i Joanna Mazur przygotowały listę 59 sprawdzonych tytułów, które na co dzień wykorzystują w pracy z Dziećmi i Rodzicami. W poniższej rozmowie Aleksandra Mikuła wyjaśnia, czym kierowały się przy wyborze książek, jak rozmawiać z Dzieckiem o przeczytanej historii oraz skąd wiedzieć, że dana lektura naprawdę „pracuje”. 

Lista 59 książek polecanych przez psycholożki to sprawdzone wsparcie dla Rodziców i Opiekunów, którzy chcą pomóc Dziecku lepiej rozumieć emocje, budować pewność siebie i radzić sobie ze stresem lub zmianą. Zestawienie, które powstało na bazie pracy z Dziećmi i Rodzicami, pokazuje, jak poprzez czytanie można wspierać rozwój, wzmacniać relację i tworzyć przestrzeń do rozmowy. To praktyczny przewodnik, który pomaga dobrać książki do codziennych sytuacji i potrzeb Dziecka.

Listę polecanych przez psycholożki książki znajdziesz u dołu wpisu

Rozmowa o książkach

Magdalena Bogusz, Akademia Przyszłości: Co było dla Was najważniejsze przy tworzeniu tej listy 59 książek?

Aleksandra Mikuła: Najważniejsza była dla nas autentyczność polecenia. Dlatego wybrałyśmy te książki, z którymi pracujemy na co dzień w gabinecie z Dziećmi i Rodzicami i z czystym sercem możemy podpisać się pod ich rekomendacją. 

Co Opiekun powinien zwrócić uwagę, wybierając książkę dla Dziecka?

Zdecydowanie na wiek Dziecka. Niektóre pozycje są dla Dzieci starszych, a niektóre dla młodszych.  Równocześnie nie jest to jedyne kryterium. Czasami książka dla malucha będzie dobrze rezonować ze starszakiem i na odwrót. Opiekunowie, Rodzice są ekspertami od swoich Dzieci, więc intuicja i znajomość Dziecka będą tu pomocne.

Jak rozmawiać z Dzieckiem o książce, żeby to nie było „odpytywanie”, a prawdziwy dialog?

Chyba najważniejsze, by nie wywierać presji. Czytając i korzystając z jakiejś pozycji, zwłaszcza poleconej przez psychologa, czasami oczekujemy, że stanie się cud i od razu Dziecko zrozumie, że np. smutek jest okej czy to, że bicie nie jest dobrym pomysłem na wyrażanie złości. Jednak z takim nastawieniem zabieramy sobie miejsce na spokój i zinternalizowanie przez Dziecko wartości czy wskazówek zawartych w książce. Dodatkowo, myślę, że dobrym drogowskazem będzie: więcej słuchaj, niż mów. Pytaj, co Dziecko myśli o tej sytuacji, jaki bohater się mu lub jej podoba, sam i sama też pozwól sobie na refleksję i podzielenie się z Dzieckiem swoją opinią. Dziecko oprócz korzystania z książek o emocjach uczy się regulacji emocji i radzenia sobie z trudnościami, obserwując i naśladując Rodziców, zatem podziel się też swoim prawdziwym doświadczeniem i sytuacją z życia, by odsłaniając siebie, nawiązać realny dialog.

Jak rozpoznać, że dana książka naprawdę „pracuje” z Dzieckiem?

To, że książka pracuje z Dzieckiem widzimy wtedy, gdy Dziecko spontanicznie do niej nawiązuje. Używa słów czy gestów, które z niej zapamiętało. Możesz zobaczyć to też w zabawie, czyli jednym z najbardziej naturalnych języków komunikacji Dziecka. By książka była żywym narzędziem, sam i sama możesz do niej nawiązywać, mówiąc np.: „A pamiętasz, jak króliczek zezłościł się na swojego kolegę? Jak sobie z tym poradził?”. Albo: „Pokaż mi na skali z Inspektora Krokodyla, na ile się zezłościłeś od 1-3?”. Nie martw się, jeżeli Dziecko od razu nie przejawia tego, że książka zostawiła w nim refleksje. Czasami my dorośli też potrzebujemy trochę czasu, by “przetrawić” pewne treści zanim je zastosujemy.

Co zrobić, gdy Dziecko nie chce czytać albo szybko traci zainteresowanie książkami?

Po pierwsze zastanowić się, która to psychologiczna książka w tym tygodniu. Czasami zdarza się, że z dobrego serca i słusznych intencji, serwujemy Dziecku zbyt dużo treści o emocjach, podczas gdy Dziecko wolałoby poczytać swoją ulubioną książeczkę. Nic na siłę. Zastanów się, czy to jest ten moment na pracę z książką. Być może łatwiej będzie Ci przeczytać książkę z Dzieckiem, np. w wolną sobotę czy niedzielę, a nie po szkole/przedszkolu. Sprawdź, czy twoje Dziecko ma zaspokojone inne potrzeby (np. potrzebę ruchu) i czy jest w stanie w tym momencie skupić się na dłużej. Jeśli Dziecko nie chce czytać wybranej pozycji, możesz najpierw sam, sama się z nią zapoznać, a później opowiedzieć ją na dobranoc. Pamiętaj, że najważniejsza jest Wasza relacja, a książka jest narzędziem, które może okazać się dobrym wsparciem. Wciskając Dziecku na siłę treści, których ono nie chce przyswoić, nie poprawisz Waszych stosunków, wprawiając Was oboje w zirytowanie i zniechęcenie. Wtedy lepiej się razem pobawić. 

Jaką jedną myśl o czytaniu chciałabyś zostawić Rodzicom i wszystkim Opiekunom Dzieci?

Czasami książki i historie zostawiają refleksję nie tylko w Dziecku, ale i w nas, dorosłych. Tak jest np. z książką „Nie musisz być grzeczny” autorstwa Aleksandry Srokowskiej-Ziółkowskiej, obie z Asią uwielbiamy mądrość, która płynie z opowiadań w niej zawartych. Czytanie wspiera rozwój wyobraźni, która obok zabawy jest wspaniałą płaszczyzną do zrozumienia i wspierania Dzieci.

Dziękuję za rozmowę

Lista 59 książek polecanych przez psycholożki

Chcesz pomóc Dziecku z relacjami rówieśniczymi

• ANTY-bullyingowa książka dla dziewczyn. Praktyczne sposoby radzenia sobie z dręczeniem rówieśniczym i budowania pewności siebie – Jessica Woody
• Bądź sobą, Pinku! – Urszula Młodnicka, Agnieszka Waligóra
• Jesteś ważny, Pinku! – Urszula Młodnicka, Agnieszka Waligóra
• Odwagi, Pinku! – Urszula Młodnicka, Agnieszka Waligóra
• Jesteś prawdziwym przyjacielem, Pinku! – Urszula Młodnicka, Agnieszka Waligóra

Chcesz rozmawiać z Dzieckiem o ważnych tematach

• Teraz i na zawsze – Chiara Lorenzoni
• Pięknie się różnimy – Tracey Turner – seria Akademia Mądrego Dziecka. Chcę wiedzieć
• Niewidzialna nić – Patrice Karst (ilustracje: Joanne Lew-Vriethoff)
• Niebo ma cztery łapy. Opowieść o pożegnaniu z przyjacielem – Małgorzata Korbiel
• Wszystko o rodzinach – Felicity Brooks
• Żegnaj, niedźwiadku – Jane Chapman (tłum. Michał Rusinek)

Jesteś rodzicem

• Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły – Adele Faber, Elaine Mazlish
• Poukładaj to sobie w głowie – Aga Rogala
• Trafiony, zatopiony! Jak pomóc dziecku (i sobie) przejść przez powódź emocji – Allison Edwards
• Jak zrozumieć nastolatka – Aneta Stępień-Pruszewska (wyd. Natuli)
• Porozumienie bez przemocy. O języku życia – Marshall B. Rosenberg
• Wredne dziewczyny i Twoja córka – Katie Hurley

Chcesz, żeby Dziecko wybrało książkę zamiast ekranu

• Bajki, które uczą, jak być szczęśliwym – Begoña Ibarrola
• Kwiat Pomarańczy – Aleksandra Srokowska-Ziółkowska
• Wielki atlas małych przyjemności – Olga Ślepowrońska
• Królestwo Pięciu Krain – Aleksandra Srokowska-Ziółkowska
• Uwierz – Kobi Yamada
• I Ty możesz zmienić świat. 42 inspirujące historie o niezwykłych dzieciach – Karolina Grabarczyk

Chcesz, żeby Dziecko rozwijało poczucie własnej wartości

• Nie musisz być grzeczny, czyli bajki przynoszące ulgę – Aleksandra Szykowska-Ziółkowska
• Całutki jestem OK! O tym, by w pełni dowierzyć małemu sobie – Wojciech Kołyszko, Jovanka Tomaszewska
• Opowieści dla dzieci, które chcą uwierzyć w siebie. 11 historii o tym, jak pielęgnować poczucie własnej wartości – Álex Rovira, Francesc Miralles
• Marcelinka i Marcysia – Aleksandra Srokowska-Ziółkowska, Joanna Romańska
• Uwierz w siebie. Książka, która dodaje pewności – Ania Chmurzyńska
• Wielka księga supermocy – Susanna Isern, Rocio Bonilla

Chcesz zrozumieć emocje Dziecka

• Self-Reg. Jak pomóc dziecku (i sobie) nie dać się stresowi i żyć pełnią możliwości – dr Stuart Shanker, Teresa Barker
• Dziecko w świecie trudnych emocji. Jak pomóc mu radzić sobie ze złością, strachem i smutkiem – Weronika Jackowska
• Jak wychować dziecko na zdrowego psychicznie dorosłego – Paulina Pawlak
• Jak mówić, gdy dzieci nie słuchają. Marudzenie, kłótnie, histeria, bunt i inne wyzwania dzieciństwa – Joanna Faber, Julie King
• Przewodnik po emocjach. Jak lepiej rozumieć własne uczucia – Anna Cyklińska
• Jak wychować szczęśliwe i odporne psychicznie dziecko – dr Beth Mosley

Szukasz rozwijających bajek dla najmłodszych

• Wszystko o różnorodności – Felicity Brooks (seria Wszystko o…)
• Jesteś kimś wyjątkowym – Martyna Broda
• Przyjaciele żyrafy. Bajki o emocjach. Tom 1 – Joanna Berendt, Aneta Ryfczyńska
• Opowieści o tym, co w życiu ważne – Marek Michalak
• Może? – Kobi Yamada
• Kuba, Klara i język żyrafy – Magdalena Krakowska-Cieślikowska

Chcesz wesprzeć Dziecko w radzeniu sobie ze stresem lub zmianą

• Po co ten stres?! Jak radzić sobie ze stresem i napięciami – Dagmar Geisler (seria Ja)
• Koala, który się trzymał – Rachel Bright, Jim Field
• Wszystko o tym, jak się nie bać i nie martwić – Felicity Brooks
• Niesforne ziarenko – Isabel Otter
• Kiedy czuję strach. Wielkie emocje – Paulina Mosińska (seria Wielkie emocje)
• Proszę mnie przytulić – Przemysław Wechterowicz, Emilia Dziubak

Chcesz pomóc Dziecku w trudnych chwilach

• Każdy się liczy. O szacunku i empatii – Lidia Czesarczuk-Wąsacz, Marzena Tylica-Sirbu
• Self-Regulation. Nie na życiowych dyżurach. Opowieści dla dzieci o tym, jak działać, gdy stoisz w drodze do siebie – Agnieszka Stążka-Gawrysiak
• Nie daj się gnębić! Książka, która dodaje siły – Magdalena Witkiewicz
• Uważnik życiowy. 6 rozmów o dzieciach o smutku – Lenka Bełzak, Bangoła Karaszczuk-Hoła
• Co zrobi Frania? Asertywność, współpraca, życzliwość – Barbara Supeł
• Gorzka czekolada i inne ważne historie – zbiór opowiadań (m.in. Paweł Beręsewicz, Wojciech Cesarz, Barbara Kosmowska, Katarzyna Ryrych, Marcin Szczygielski, Katarzyna Terechowicz)

Chcesz, żeby Dziecko lepiej poznało swoje emocje

• Uczuciometr Inspektora Krokodyla – Susanna Isern
• Co lubią uczucia? – Tina Oziewicz
• Hotel dla uczuć – Lidia Brankovic
• Kolorowy potwór. Książka pop-up – Anna Llenas
• Co robią uczucia? – Tina Oziewicz
• Self-Reg. Opowieści dla dzieci o tym, jak działać, gdy emocje biorą górę – Agnieszka Stążka-Gawrysiak

To również Cię zainteresuje:

• „Granice nie są murem, są drogowskazem” – stawianie granic Dziecku w wieku szkolnym i skuteczne zasady dla Dzieci
• Szydełkowanie z Dzieckiem – Jak wspólna pasja wzbogaciła nasze spotkania 
• Jak chronić Dziecko w internecie? Najważniejsze zagrożenia w sieci