Dobrostan psychiczny Dzieci – czym jest i jak o niego dbać?

---

Dobrostan psychiczny Dzieci to coś więcej niż chwilowe poczucie szczęścia – to harmonijny rozwój emocjonalny, społeczny i poznawczy, który stanowi fundament zdrowia psychicznego i odporności na życiowe wyzwania. Z artykułu dowiesz się, jakie są wymiary dobrostanu oraz jak mądrze wspierać dobrostan emocjonalny, społeczny i poznawczy Dzieci. Przeczytasz także, jakich błędów unikać w procesie wspierania Dzieci i jak codzienna uważność dorosłych może pomóc najmłodszym rozwijać się w atmosferze bezpieczeństwa i akceptacji.

Czym jest dobrostan psychiczny Dzieci?

Dobrostan psychiczny to pojęcie, które coraz częściej pojawia się w naszej codzienności. Słyszymy o nim w rozmowach, mediach czy środowisku pracy. Czym jednak tak naprawdę jest? 

Dobrostan oznacza stan, w którym funkcjonujemy w sposób harmonijny, integrując wymiar fizyczny, psychiczny i społeczny naszego życia. To poczucie satysfakcji, sensu i sprawczości w codziennym funkcjonowaniu i podejmowanych działaniach.

Czy zatem, jeśli zadbamy o dobrostan, możemy unikać wszelkich trudności? Oczywiście, że nie. Jednak to właśnie on buduje rezyliencję – odporność psychiczną, która pozwala nam łatwiej adaptować się do zmian, radzić sobie ze stresem i wyzwaniami oraz szybciej regenerować się po trudnych doświadczeniach. 

Dobrostan psychiczny jest szczególnie istotny w życiu Dzieci, ponieważ stanowi fundament ich rozwoju emocjonalnego, społecznego i poznawczego. Dzieci, które dorastają w atmosferze bezpieczeństwa i akceptacji, rozwijają empatię, budują wartościowe relacje, lepiej się uczą i z większą ciekawością eksplorują świat. 

Dobrostan emocjonalny

Dobrostan emocjonalny odnosi się do umiejętności rozpoznawania własnych emocji, zrozumienia ich źródła oraz efektywnego zarządzania nimi. Dużo łatwiej jest zapanować nad stresem, lękiem czy złością, gdy wiemy, co je w nas wywołuje, gdzie pojawiają się w ciele i znamy sposoby, jak sobie z nimi radzić. 

Jak wspierać dobrostan emocjonalny Dzieci?

Przede wszystkim poprzez rozmowę i psychoedukację. Otwarte mówienie o emocjach normalizuje je i pomaga je lepiej zrozumieć. Warto również wprowadzać proste techniki regulacji emocji – ćwiczenia oddechowe, uważność, prowadzenie dziennika emocji. To sposoby, na które nigdy nie jest za wcześnie i sprawdzą się nawet u najmłodszych. 

Dobrostan społeczny

Dobrostan społeczny odnosi się do jakości relacji budowanych przez Dziecko. Dzieci o wysokim dobrostanie społecznym potrafią współpracować z innymi, prosić o pomoc, wyrażać swoje potrzeby, wyznaczać granice i respektować granice innych. To również poczucie przynależności do grupy i bycia częścią szerszej wspólnoty. 

Jak wspierać dobrostan społeczny Dzieci?

Twórzmy środowisko oparte na zaufaniu i szacunku, w którym każdy głos jest wysłuchany i wzięty pod uwagę. Uczmy empatii oraz komunikacji bez przemocy – także w drobnych, codziennych interakcjach. Zamiast rywalizacji stawiajmy na współpracę.  

Dobrostan poznawczy

Dobrostan poznawczy jest ściśle związany z tym, jak Dziecko myśli, uczy się, eksploruje i poznaje świat. Dziecko funkcjonujące w dobrostanie ma chęć do poszerzania wiedzy, robi to z ciekawości, a nie z przymusu, czerpiąc przyjemność z poznawania nowych koncepcji. Buduje przy tym poczucie kompetencji, sprawczości i ciekawości – z odwagą podejmuje ryzyko odkrywania nowych obszarów. 

Jak wspierać dobrostan poznawczy Dzieci?

Wzmacniajmy poczucie sprawstwa poprzez dawanie Dziecku możliwości wyboru i samodzielnego działania. Uczmy przez doświadczanie, zabawę i odkrywanie, a nie tylko przez polecenia i instrukcje. Normalizujmy błędy i wzmacniajmy starania, bez nadmiernego skupienia na wynikach. Doceniajmy ciekawość i proces, nie sam efekt. 

Czego nie robić w procesie wspierania dobrostanu Dzieci?

Niekiedy, mimo najlepszych intencji, możemy ograniczać rozwój dobrostanu Dzieci. Świadomość siebie, naszych reakcji i potrzeb to pierwszy krok do identyfikacji zachowań, które mogą się do tego przyczyniać.  

Najczęstsze pułapki

Do najczęstszych pułapek należą:

• Bagatelizowanie emocji lub ich umniejszanie – przekonanie, że Dziecko przesadza i jedynie chce zwrócić na siebie uwagę. 

• Nadmierna kontrola – brak przestrzeni do samodzielnego działania i podejmowania decyzji ogranicza rozwój kompetencji poznawczych i osłabia poczucie sprawstwa. 

• Brak spójności w zasadach i komunikacji – niespójne reakcje dorosłych w codziennych sytuacjach wzmagają poczucie niepewności i lęku oraz obniżają poczucie bezpieczeństwa Dziecka. 

Pamiętajmy, że każdy ma prawo popełniać błędy, a nawet te najmniejsze, mogą być okazją do nauki i wzmocnienia relacji z Dzieckiem.  

Dlaczego dobrostan Dzieci jest tak ważny?

Wspieranie dobrostanu to nie tylko troska o „tu i teraz”, ale także najlepsza profilaktyka problemów zdrowia psychicznego w przyszłości. Wczesne kształtowanie konstruktywnych i adaptacyjnych zachowań zmniejsza ryzyko wystąpienia depresji, zaburzeń lękowych, uzależnień czy zachowań ryzykownych w okresie dorastania. 

Patrząc na dobrostan w sposób wielowymiarowy, pamiętajmy, że wpływ ma na niego wiele czynników: samopoznanie, relacje rówieśnicze, szkoła i nauczyciele, dom i rodzina. Myśląc o nim, nie zapominajmy także o podstawach takich jak sen, odżywianie i aktywność fizyczna.  

Osiągnięcie dobrostanu przez Dziecko nie jest celem samym w sobie, lecz procesem, który budujemy każdego dnia. Wraz z rozwojem, zmieniają się potrzeby, nawyki oraz sposoby radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Dlatego sposoby na zadbanie o dobrostan powinny także ewoluować, aby były jak najlepiej dopasowane do aktualnego etapu rozwoju. Jako dorośli, możemy wspierać Dziecko w poznawaniu i budowaniu dobrostanu poprzez obecność, akceptację, uważność i dzielenie się wiedzą. To właśnie te drobne, codzienne gesty, budują bezpieczne środowisko do rozwoju.

To również Cię zainteresuje:

• Magia świąt w Akademii Przyszłości – to wydarzyło się naprawdę 
• Gotowa głowa, gotowe ciało – dlaczego rozgrzewka umysłu jest równie ważna jak fizyczna? 
• Najczęstsze trudności emocjonalne i szkolne Dzieci – jak pomóc?